wedzarnia2

Kto nie próbował świeżo uwędzonego mięsa boczku czy ryb, ten dużo stracił. Wędzenie może być okazją do spotkania towarzyskiego, ale też ma istotny walor praktyczny. Przygotowane produkty są pozbawione chemii, a prawidłowo przygotowane można dość długo przechowywać.

W warunkach domowych najczęściej wędzi się na zimno, czyli w dymie o temperaturze 60-70°C. Najwygodniejsza jest wędzarnia murowana, można ją bowiem używać o każdej porze roku. Najłatwiejsza do wykonania jest natomiast wędzarnia, której palenisko wykonano w ziemi.

Najważniejszymi elementami wędzarni są: palenisko, komora wędzarnicza oraz szyber. Najpopularniejsze są wędzarnie, w których palenisko jest oddzielone od komory wędzarniczej i połączone z nią rurą.

Budowa

Wędzarnię można wybudować np. z cegieł klinkierowych, wykładając wewnątrz palenisko płytkami szamotowymi. Konieczne będą również metalowe drzwiczki do zamykania komory wędzarniczej oraz drzwiczki paleniska.

Budowa jest zbliżona do kominka ogrodowego, z tą różnicą, że dym nie jest odprowadzany bezpośrednio z paleniska na zewnątrz, a musi przepływać przez komorę wędzarniczą i dopiero z niej wydostaje się kominem za zewnątrz. Komin musi być wyposażony w szyber. Podczas rozgrzewania wędzarni jest on całkowicie otwarty, zaś podczas wędzenia stopień jego uchylenia wpływa na temperaturę dymu.

Palenisko

Jeżeli palenisko znajduje się w oddaleniu od komory wędzarniczej, łączy się je rurą odporną na wysoką temperaturę – metalową lub kamienną. Można wykorzystać rurę służącą do podłączenia pieca do komina. Nie należy stosować rur z tworzywa, ani powlekanych, gdyż uwalniające się z powłoki związki mogą być szkodliwe dla zdrowia. Przykładowo przy długości rury 1,2-2 m, jej średnica powinna wynosić 15 cm. Taki rozmiar przewodu pozwoli na „obsłużenie” komory wędzarniczej o powierzchni do 1,2 m. Można też, jeśli grunt jest spoisty, po prostu wykopać rowek, przykryć go płytą lub deską i przysypać min. 10 cm ziemi. Przewód dymowy musi być poprowadzony pod kątem 5-10°, wówczas bowiem jest prawidłowy ciąg kominowy – dym nie cofa się do paleniska, a bez przeszkód wędruje do komory wędzarniczej. Duży wpływ na ciąg kominowy ma wiatr, dobrze więc zaobserwować, z której strony wieje on w naszej okolicy najczęściej. Palenisko bowiem powinno być tak usytuowane, aby ciąg dymu pokrywał się z kierunkiem wiatru. Jeżeli w trakcie użytkowania wędzarni okaże się, że mimo naszych starań ciąg jest zbyt słaby, można go zwiększyć, instalując odcinek rury nad wylotem dymu z komory wędzarniczej. Palenisko może stanowić po prostu dół wykopany w ziemi. Powinien mieć on min. 50 cm głębokości, jednak należy wziąć pod uwagę możliwość wydobywania z niego popiołu. Rura dymowa musi być wprowadzona do paleniska ok. 10 cm poniżej powierzchni terenu. Taka konstrukcja paleniska jest najtańsza i najprostsza.

Wyposażenie

Najważniejszym wyposażeniem wędzarni są termometry. Konieczny jest termometr mierzący temperaturę panującą w komorze oraz drugi, którym mierzymy temperaturę wędzonych produktów.

Uwędzone na zimno produkty należy następnie dogotować lub dopiec – najlepiej właśnie w wędzarni. Wówczas czujnik temperatury termometru wbijamy w najgrubszą część wędzonego produktu, zaś odczyt temperatury widoczny jest na wskaźniku, pozostawionym na zewnątrz. Ułatwieniem są termometry z sygnałem dźwiękowym, włączające alarm, gdy produkt osiągnie zadaną temperaturę. Oczywiście, oprócz termometrów wewnątrz komory wędzarniczej potrzebne są też haki oraz ruszty, na których będziemy układali wędzone produkty.

Często wędzarnię muruje się w taki sposób, że komora paleniska przylega do wędzarniczej. Wówczas nad paleniskiem można zrobić drugą komorę, w której będzie panowała znacznie wyższa temperatura (korzystanie z niej wymaga większej wprawy), albo zamontować nad paleniskiem ruszt i umieścić nad nim grilla.

W sprzedaży są dostępne wędzarnie stalowe, w których palenisko znajduje się poz komorą wędzarniczą. Bywają też urządzenia połączone z grilem. (fot. Sypniewski)

fot_sypniewski

Do samodzielnej budowy najłatwiejsze są wędzarnie, w których palenisko jest oddalone od miejsca do wędzenia. Takie wędzarnie są również najskuteczniejsze, jeśli nie ma się wprawy w wędzeniu.

wedzarnia

Wędzarnia murowana może być wyposażona w schowek na drewno, a także połączona z grillem lub kominkiem. (fot. www.wedlinydomowe.pl)

www-wedlinydomowe-pl

  • Udostępnij:
Autor

Jacek Jankowski

Praktyk. W branży od wielu lat. Buduje, remontuje, a w wolnych chwilach pisze i doradza innym. Związany z portalem od początku. Wie o nim wszystko i w każdej sytuacji służy pomocną dłonią.

1 komentarz
  1. K.Michna

    Październik 13, 2013 at 11:33 am

    Prosze podac cene wendzarki stalowej, wymiary oraz szczegolowy opis. Jakim drewnem palimy itp.

    pozdrawiam

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>